Endurśtreikningur óžarfur - borgiš höfušstólinn

Nś hafa svokölluš smįlįnafyrirtęki įkvešiš aš hętta aš snišganga ķslensk lög meš žvķ aš leggja ólöglega hįan kostnaš į slķk lįn. Reyndar fylgir ekki sögunni hvort žau ętli einnig aš hętta aš snišganga dönsk lög sem žau segjast starfa eftir, en samkvęmt dönskum lögum er skilyrši aš 48 klukkustundir lķši frį lįnsumsókn įšur en lįnveiting er stašfest.

Žessari frétt var m.a. slegiš upp ķ Fréttablašinu ķ dag undir fyrirsögninni: "Smįlįn heyra nś sögunni til". Sś framsetning er mjög villandi žvķ žessi fyrirtęki eru alls ekki hętt aš veita smįlįn, heldur hafa žau lįtiš undan gagnrżni į ólöglega hįan kostnaš og įkvešiš aš lękka hann nišur aš löglegum mörkum, sem jafngilda nś 53,75% įrsįvöxtun samkvęmt ķslenskum lögum. Smįlįn munu žvķ įfram bjóšast į žeim kjörum og žó žau séu innan löglegra marka eru žetta samt dżrustu lįn sem bjóšast.

Fagnašarlęti eru ótķmabęr fyrr en stašreynt hefur veriš hvort umrędd fyrirtęki muni standa viš žessar yfirlżsingar. Sporin hręša žvķ į mešan ķslensk fyrirtęki störfušu undir sömu vörumerkjum og eru nś ķ eigu Kredia Group, héldu žau žvķ ķtrekaš fram aš lįnakjör vęru innan löglegra marka en bjuggu jafnframt til dulbśinn aukakostnaš į lįnin sem var margfalt umfram lögleg mörk og hunsušu alla śrskurši um aš žeim vęri žaš óheimilt.

Ķ tilkynningu į vef Neytendasamtakanna segir nś:

Neytendasamtökin krefjast tafarlauss endurśtreiknings smįlįna

"Stjórnvöld verša aš tryggja aš nś žegar fari fram endurśtreikningur į öllum lįnum af hįlfu hlutlauss ašila eins og umbošsmanns skuldara. ..."

Žaš sem Neytendasamtökin viršast misskilja er aš umbošsmašur skuldara er ekki gjaldfrjįls lögfręšižjónusta eša réttindagęsluašili fyrir skuldara, heldur hefur embęttiš milligöngu um aš koma į naušasamningum viš kröfuhafa. Aš semja um aš greiša kröfur er alls ekki žaš sama og aš hnekkja žeim sem ólöglegum og fella žęr nišur. Ótal margir hafa leitaš til umbošsmanns skuldara meš slķkar hugmyndir ķ von um aš embęttiš myndi ašstoša viš aš fella nišur ólöglegar kröfur, en komist aš žvķ aš slķk žjónusta er einfaldlega ekki ķ boši žar. Fyrir utan örfįa lögmenn er ašeins einn hlutlaus ašili hér į landi sem bżšur upp į ašstoš viš slķkt: Hagsmunasamtök heimilanna.

Varšandi "endurśtreikning" ólöglegra smįlįna er rétt aš vekja athygli į žvķ sem kemur fram ķ 3. mgr. 36. gr. c ķ lögum um samningsgerš, umboš og ógilda löggerninga nr. 7/1936 sem felur ķ sér innleišingu į reglum śr Tilskipun 93/13/EBE um óréttmęta skilmįla ķ neytendasamningum:

"Samningur telst ósanngjarn strķši hann gegn góšum višskiptahįttum og raski til muna jafnvęgi milli réttinda og skyldna samningsašila, neytanda ķ óhag. Ef slķkum skilmįla er vikiš til hlišar ķ heild eša aš hluta, eša breytt, skal samningurinn aš kröfu neytanda gilda aš öšru leyti įn breytinga verši hann efndur įn skilmįlans."

Undirstrikaši textinn žżšir aš ef ósanngjörnum skilmįla er vikiš til hlišar - en ólöglegur skilmįli hlżtur jafnframt aš vera ósanngjarn - žį į neytandinn rétt į žvķ aš samningurinn standi óbreyttur aš öšru leyti. Žegar um lįn er aš ręša žżšir žaš aš ef skilmįlar um vexti eša kostnaš eru ólöglegir į aš fella žį brott en žį stendur eftir lįn sem er vaxtalaust og įn alls kostnašar žannig aš einungis žarf aš endurgreiša höfušstólinn. (Höfušstóll samkvęmt lögum um neytendalįn er sś upphęš sem upphaflega var tekin aš lįni og hśn breytist ekkert eftir žaš žó sumir ķslenskir verštryggingarperrar vilji halda öšru fram.)

Meš öšrum oršum žarf ekki aš endurreikna neitt. Sį sem hefur tekiš lįn meš skilmįlum um ólöglega hįan kostnaš į einfaldlega aš endurgreiša höfušstólinn įn žess kostnašar. Sem dęmi: ef teknar voru 20.000 krónur aš lįni žį skal endurgreiša 20.000 krónur og ekkert umfram žaš. Enginn sérstakur śtreikningur er naušsynlegur.

Annaš sem segir ķ tilkynningu Neytendasamtakanna vekur hroll:

"Neytendasamtökin hvetja stjórnvöld og fyrirtęki til aš bregšast afar skjótt viš svo réttindi lįntaka verši tryggš. Ķ žvķ skyni benda Neytendasamtökin į mįlshrašann žegar ólögleg gengislįn voru endurśtreiknuš įriš 2010."

Sporin hręša svo sannarlega viš žessa upprifjun, žvķ žegar fjįrmįlafyrirtęki fengu leyfi stjórnvalda til samrįšs um endurśtreikninga gengislįna ķ trįssi viš samkeppnislög og śtilokušu fulltrśa neytenda frį aškomu aš žvķ, var nišurstašan žvert gegn žeim lögum og reglum EES um neytendavernd sem var vķsaš til hér aš ofan. Ekki ašeins var įkvešiš aš fella nišur ólöglega hlutann (gengistrygginguna) heldur einnig löglega hlutann (vextina). Gott og vel, flestir hefšu getaš vel viš unaš aš lįnin vęru žį lķka vaxtalaus, nema svo var fariš ķ alveg ótrślegar ęfingar til aš halda žvķ fram aš ķ stašinn skyldu koma svokallašir "sešlabankavextir" sem fóru upp ķ um 20% ķ hruninu.

Ekki nóg meš aš enginn heilvita mašur hefši samžykkt aš taka lįn į slķkum kjörum ef žau hefšu legiš fyrir viš undirskrift, heldur įtti žessi nišurstaša sér hvergi neina stoš ķ lögum og braut gróflega gegn ofangreindum EES-reglum sem ętlaš er aš vernda neytendur. Žvķ hefur stundum veriš haldiš fram aš žeir sem tóku gengistryggš lįn hafi fengiš žau "lękkuš" en žaš er helber misskilningur žvķ meš žessum kolólöglegu ęfingum voru žau ķ raun hękkuš, ķ mörgum tilfellum um helming eša jafnvel meira.

Neytendur: lįtiš ekki blekkja ykkur og hlunnfara eina feršina enn. Ef žiš hafiš tekiš lįn sem er meš ólöglegum skilmįlum um kostnaš, endurgreišiš žį bara sömu fjįrhęš įn hins ólöglega kostnašar. Gętiš žess svo framvegis aš stofna ekki til višskipta viš ašila sem stunda óréttmęta višskiptahętti.


mbl.is Krefjast endurśtreiknings smįlįna
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Mér er fyrirmunaš aš skilja, afhverju Fjįmįlaetirlitiš er ekki bśiš aš stoppa žessi ólöglegu smį lįn fyrir mörgum įrum. Žvķ žetta er óskiljanlegt meš öllu,žvķ žetta er į verksviši Fjįrmįlaeftilitsin.

Jón Ólafur (IP-tala skrįš) 26.7.2019 kl. 17:16

2 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Jón Ólafur.

Nei žetta er nefninlega ekki į verksviši Fjįrmįlaeftirlitsins žar sem žessi fyrirtęki eru ekki bankar, heldur er žetta į verksviši Neytendastofu samkvęmt lögum um neytendalįn.

Stašreynd mįlsins er sś aš Neytendastofa gerši einmitt žaš, stoppaši žessa starfsemi hér į landi fyrir mörgum įrum og endaši meš žvķ aš keyra viškomandi fyrirtęki ķ gjaldžrot meš dagsektum.

Žaš sem geršist svo ķ kjölfariš var aš tékkneskt fyrirtęki keypti vörumerkin žeirra śr žrotabśunum og hóf aš veita smįlįn frį Danmörku. Žar ķ landi er ekkert lögbundiš hįmark kostnašar eins og hér į landi og žaš hagnżtti tékkneska fyrirtękiš sér meš žvķ aš setja starfsemina ķ danskt skśffufyrirtęki.

Hvorki Fjįrmįlaeftirlitiš né Neytendastofa hafa lögsögu ķ Danmörku heldur er eftirlit žar į verksviši danskra stjórnvalda. Žaš vęri žvķ kannski réttara aš spyrja sem svo: Hvers vegna dönsk yfirvöld hafa ekki stoppaš žessa starfsemi enda byggist hśn lķka į žvķ aš snišganga 48 klst. afgreišslutķma skammtķmalįna.

Snišgangan fer fram meš žvķ aš lįta lįniš vera til 5 dögum lengri tķma en žeir 90 dagar sem dönsk lög skilgreina sem skammtķmalįn. Afborganir svo eru žannig aš eftir 30 daga į aš endurgreiša allt lįniš mķnus tvęr krónur, eftir 60 daga greišist ein króna og eftir 95 daga sś sķšasta. Žetta er aušvitaš "tęr snilld".

En ašalpunkturinn er sį aš dönsk stjórnvöld bera įbyrgš į eftirliti meš dönskum lįnafyrirtękjum. Ekki ķslensk.

P.S. Žvķ hefur stundum veriš haldiš fram aš til aš fį višunandi lįnakjör į Ķslandi žurfi aš fį erlenda ašila inn į ķslenskan lįnamarkaš. Alltaf žegar ég sé eša heyri slķku haldiš fram lęšist aulahrollur nišur bakiš į mér, žvķ erlendir ašilar eru nś žegar į ķslenskum lįnamarkaši og reynslan af žeim er ekki góš.

Gušmundur Įsgeirsson, 26.7.2019 kl. 17:47

3 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Vegna umfjöllunar Eyjunnar/DV um mįliš er įstęša til aš taka fram aš gķfuryrši į borš viš "Kerfisfręšingur segir Neytendasamtökin meš allt nišur um sig varšandi smįlįnin" eru alfariš į įbyrgš viškomandi fjölmišils og eiga sér enga stoš ķ ofangreindum skrifum.

Žaš er ekki markmiš žessara skrifa aš gagnrżna Neytendasamtökin sem hafa unniš gott starf viš aš žrżsta į um aš stöšva innheimtu smįlįna meš ólöglega hįum kostnaši. Aftur į móti taldi ég įstęšu til aš leišrétta žann hvimleiša misskilning sem viršist vera į kreiki, aš ķ staš ólöglegu vaxtanna žurfi aš endurreikna lįnin meš öšrum (löglegum) vöxtum sem aldrei var samiš um. Rétt eins og er bent į aš ķ tilviki gengistryggšra lįna, hafi slķk nįlgun brotiš ķ bįga viš lög og reglur evrópska efnahagssvęšisins. Samkvęmt žeim į einfaldlega aš fella brott ólöglega skilmįla og ef žaš žżšir aš lįnveitandi verši aš sętta sig viš aš fį enga vexti, er žaš einmitt refsingin fyrir aš veita ólögleg lįn.

Einnig var naušsynlegt aš leišrétta žann śtbreidda misskilning aš umbošsmašur skuldara gęti réttinda neytenda gagnvart lįnveitendum, en žaš er einfaldlega ekki ķ verkahring embęttisins.

P.S. Sį sem žetta skrifar er ekki ašeins kerfisfręšingur heldur einnig lögfręšingur og sérfręšingur ķ neytendarétti.

Gušmundur Įsgeirsson, 26.7.2019 kl. 22:07

4 Smįmynd: Eggert Gušmundsson

Sęll Gušmundur. Ef žetta er svo kristaltęrt ķ lögum aš neytandi njóti vafans žį į ég viš gengistryggšu lįnin sem dęmd voru ólögleg og skv. skrifum žķnum hér aš ofan žį hefši žau öll įtt aš standa vaxtalaus, žar sem vaxtaįkvęši žeirra voru dęmd ólögleg. 

Hefur dómskerfiš brugšist gersamlega gagnvart  žeim neytendum sem stóšu eftir meš dęmd ólögleg gengislįn? Hvaš er til rįša fyrir žessa neytenndur sem misstu hśsnęši sitt vegna žeirra dóma sem féllu og settir voru sešlabankavextir. 

Eggert Gušmundsson, 27.7.2019 kl. 16:29

5 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Sęll Eggert.

Žegar gengistrygging lįnanna var dęmd ólögleg, hefšu žau einfaldlega įtt aš standa óbreytt aš öšru leyti ž.e. meš umsömdum vöxtum. Neytendur geršu aldrei sérstaka kröfu um aš ógilda vextina enda voru žeir ekkert ólöglegir. En fyrst aš Hęstiréttur įkvaš aš taka upp į žvķ aš ógilda vextina lķka žó žaš vęri ónaušsynlegt, žį mįtti alls ekki setja ašra óumsamda vexti ķ stašinn, en var samt gert.

Jį dómskerfiš hefur brugšist gersamlega gagnvart žeim neytendum sem voru meš gengistryggš lįn. Ķtrekaš hefur veriš reynt aš snśa dómstólum og stjórnvöldum frį žessari villu vega sinna, en žau hafa stašfastlega hafnaš öllum slķkum tękifęrum og geta žvķ ekki talist vera ķ góšri trś. Eftir aš žaš var fullreynt hér innanlands stóš žvķ ekkert annaš til boša en aš bera žetta undir Mannréttindadómstól Evrópu sem var gert rétt fyrir sķšustu jól.

Hér mį lesa nįnar um kęruna til MDE:

Kęra til Mannréttindadómstóls Evrópu - Hagsmunasamtök heimilanna

Gušmundur Įsgeirsson, 27.7.2019 kl. 17:18

6 Smįmynd: Eggert Gušmundsson

Žakka žér kęrlega fyrir svariš Gušmundur.

Eru sterkar lķkur į aš žetta mįl sem žiš senduš til Mannréttindadómstól Evrópu verši tekiš fyrir og ef svo aš dómstóllinn dęmi neytendum ķ hag, telur žś žį aš žaš verša einhverjar leišréttingar višhafšar hér į landi aš hįlfu yfirvalda og / eša dómstóla til handa žeim sem misstu allt sitt.

Eggert Gušmundsson, 27.7.2019 kl. 17:31

7 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Mjög erfitt er aš segja til um lķkur į śtkomu mįla sem fara til Mannaréttindadómstólsins, en žó er žaš hughreystandi aš mįlinu hefur a.m.k. ekki veriš vķsaš frį žó meira en hįlft įr sé lišiš frį mįlskoti. Hvort žaš megi tślka sem vķsbendingu um aš mįliš hljóti efnislega mešferš er žó of snemmt aš segja til um.

Fari svo aš Mannréttindadómstóllinn dęmi neytendum ķ hag ķ mįlinu eins og viš bindum vonir viš, getur žaš samt ekki haggaš nišurstöšum ķslenskra dómstóla enda er MDE ekki įfrżjunardómstóll heldur tekur hann ašeins afstöšu til žess hvort mannréttindi hafi veriš brotin. Verši žaš nišurstašan ž.e. višurkenning į mannréttindabroti, žyrfti ķ kjölfariš aš höfša skašabótamįl gegn ķslenska rķkinu til aš sękja bętur fyrir žaš tjón sem brotiš hefur valdiš.

Žetta eru samt bara vangaveltur į žessu stigi, fyrst veršum viš aš bķša og sjį hvort mįliš hljóti efnislega mešferš.

Gušmundur Įsgeirsson, 27.7.2019 kl. 17:41

8 Smįmynd: Jónas Gunnlaugsson

Žegar ég sé nafniš žitt, žį kemur upp ķ hugann einhver sem skrifaši eša sagši aš hann hefši reynt aš setja žaš sem ég kalla

slóš  

Kreppufléttan, endurtekiš

fyrir dóm, en fengiš žaš svar aš žetta hefši alltaf veriš svona og svona.

Nafniš Įsgeir er ef til vill žaš sem vekur upp žessa hugmynd minningu.

Hvaš veldur žvķ aš

Kreppufléttan, endurtekiš

fer ekki fyrir dóm?

Egilsstašir, 27.07.2019  Jónas Gunnlaugsson 

Jónas Gunnlaugsson, 27.7.2019 kl. 17:43

9 Smįmynd: Jónas Gunnlaugsson

Er hęgt aš setja lög, sem segja aš höušstóll og kostnašur viš lįn megi ekki fara yfir höfušstól og 10%.

Žį hugsum viš, į hverju eiga žį vķxlarar aš lifa.

Leikmašur hugsar, lögin eru ekki nógu skörp og stut. 

Egilsstašir, 27.07.2019  Jónas Gunnlaugsson

Jónas Gunnlaugsson, 27.7.2019 kl. 18:04

10 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Jónas.

Ég veit ekki hvort ég skil fullkomlega hvaš žś įtt viš, en "kreppuflétta" er ekki lagalegt hugtak. Til žess aš fara meš mįl fyrir dóm žarf aš byggja žaš į lögum og ef mašur telur į sér brotiš žarf aš gera grein fyrir žvķ ķ hverju lögbrotiš felst.

Ef žś telur aš į žér sé brotiš į einhvern hįtt er žaš réttur žinn aš bera žaš undir dómstóla og leita žess aš fį hlut žinn réttan. Žess vegna verš ég eiginlega aš beina spurningunni aftur aš žér.

Hvaš veldur žvķ aš "kreppufléttan" fer ekki fyrir dóm?

Gušmundur Įsgeirsson, 27.7.2019 kl. 18:22

11 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Jónas.

Žś spyrš hvort hęgt sé aš setja lög um hįmarksvexti?

Jį vissulega er žaš hęgt og hefur veriš gert. Samkvęmt 26. gr. laga um neytendalįn nr. 33/2013 mį įrleg hlutfallstala kostnašar į neytendalįnum ekki nema meira en 50% aš višbęttum stżrivöxtum.

Svo mį alveg hafa skošun į žvķ hvort žetta sé ešlilegt hįmark eša hvort žaš eigi aš vera hęrra eša lęgra.

Gušmundur Įsgeirsson, 27.7.2019 kl. 19:03

12 Smįmynd: Jónas Gunnlaugsson

Ég er ašeins aš horfa į Kreppufléttan, endurtekiš  og hvernig hśn virkar og hvernig hęgt er aš fęra eignirnar frį fólkinu og til bankana. 

Mér sżnist aš ašilar skilji žetta, en engin geti tekiš į žvķ vegna įstands žjóšmįlana.

Gangi žér allt ķ haginn.

Egilsstašir, 27.07.2019  Jónas Gunnlaugsson

Jónas Gunnlaugsson, 27.7.2019 kl. 21:00

13 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Žessi svokallaša kreppuflétta er aušvitaš kjarni mįlsins, žaš er aš segja hvernig žeir sem rįša fjįrmagninu geta rįšskast meš lżšinn og notfęrt sér ašstöšuna til eignaupptöku.

Aš sjįlfsögšu reynum viš aš fį hana fyrir dóm en žaš gerist ekki ķ einu lagi heldur žarf aš taka eitt mįl ķ einu og lįta žegar upp er stašiš reyna į öll atriši sem hęgt er. Žetta hefur einmitt veriš ķ gangi įrum saman og er alls ekki lokiš žannig aš žaš mį kannski segja aš kreppufléttan sé einmitt komin fyrir dóm.

Gušmundur Įsgeirsson, 27.7.2019 kl. 21:07

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband