Rśssneski kafbįturinn bandarķskur

Sagt var frį žvķ ķ gęr aš ķslenskt hafrannsóknafyrirtęki hefši fundiš flak kafbįts ķ sęnska skerjagaršinum. Rifjašist žį fljótlega upp mikil leit sem var gerš į sömu slóšum ķ fyrrahaust eftir aš vart varš viš feršir kafbįts af óžekktum uppruna. Var jafnvel tališ aš sį kafbįtur gęti veriš rśssneskur og žvķ um óvinveitta för ķ sęnskri landhelgi aš ręša.

Nś hefur fengist stašfest aš flakiš sem fannst ķ gęr er vissulega af rśssneskum kafbįt, en hinsvegar er śtilokaš aš hann hafi veriš žar į ferš ķ fyrra og sokkiš žį. Bįturinn sem heitir Som (Steinbķtur), af samnefndri tegund, er nefninlega 111 įra gamall. Samkvęmt sögulegum heimildum sökk hann ķ fyrri heimsstyrjöldinni, nįnar tiltekiš įriš 1916, eftir įrekstur viš sęnska gufuskipiš Ångermanland.

Žetta er žvķ ekki sś ęsifrétt sem oršiš hefši ef bįturinn hefši reynst nżlegur, heldur er hér um aš ręša fornleifafund. Ķ sęnskum fjölmišlum hefur til aš mynda veriš fjallaš um žį hugmynd aš frišlżsa stašinn sem strķšsminjar og bįtinn sem gröf fallinna hermanna. Fyrir utan hręšileg örlög skipverja bįtsins er žó żmislegt fleira merkilegt viš sögu hans.

Kafbįturinn hét eins og įšur segir Som sem er rśssneska yfir Steinbķt, og žar sem hann var sį fyrsti sinnar geršar sem var sjósettur heitir tegundin eftir honum samkvęmt venju kafbįtasjómanna. Eins merkilegt sem žaš kann aš viršast voru žessir bįtar framleiddir af bandarķska fyrirtękinu Electric Boat co., en keisaralegi rśssneski sjóherinni pantaši sjö slķka įriš 1904 vegna įtaka sem Rśssar įttu žį ķ viš Japani.

Steinbķturinn var agnarsmįr į nśtķma męlikvarša, ašeins 20m langur, og ljóst aš mjög žröngt hefur veriš um 24 manna įhöfnina. Vopnabśnašurinn var aš sama skapi fįtęklegur, eitt rör fyrir tundurskeyti og vélbyssa um borš. Mišaš viš tvo hlešslumenn, eina skyttu, vélstjóra, stżrimann, kaftein og jafnvel matsvein, er reyndar nokkur rįšgata hvaša hlutverki hinir 17 įhafnarmešlimirnir hafi žjónaš. Kannski sem landgönguliš į óvinagrundu?

Rśssneskur eša bandarķskur kafbįtur?

Bįturinn Som var sį fyrsti sinnar tegundar og jafnframt sį eini žeirra sem var smķšašur ķ Bandarķkjunum, undir nafninu Fulton, sem frumraun ķ žróun einnar af fyrstu geršum kafbįta sem voru fjöldaframleiddar fyrir žarlendan flota. Žaš er žvķ engu logiš um aš ķ raun hafi bandarķski kafbįturinn Fulton fundist ķ sęnska skerjagaršinum ķ gęr!

Fulton var afhentur Kyrrahafsflota Rśssa ķ Vladivostok įriš 1904, žašan sem hann var sendur ķ žjónustu Svartahafsflotans og sķšar Eystrasaltsflotans. Nęstu sex bįtar af geršinni Som voru svo framleiddir ķ pörtum ķ Bandarķkjunum en sendir til Rśsslands og settir saman ķ Nevski skipasmķšastöšinni ķ Pétursborg. Žeim var aš lokum sökkt, fjórum viš Tallin ķ Eistlandi įriš 1918 og tveimur viš Sevastopol į Krķmskaga įri sķšar.

Žaš viršist ekki boša gott fyrir kafbįta aš heita Steinbķts nafninu. Įriš 1945 afhenti Electric Boat co. bandarķska hernum nżsmķšašan kafbįt sem hlaut einnig nafniš Catfish eša Steinbķtur. Žįttaka hans ķ seinni heimsstyrjöld stóš reyndar ekki nema ķ viku og lenti hann ekki ķ neinum bardögum. Įriš 1971 var hann svo tekinn śr notkun og seldur til Argentķnu žar sem hann var tekinn ķ notkun og geršur śt af Argentķnska sjóhernum allt žar til Bretar sökktu honum ķ Falklandseyjastrķšinu įriš 1982.

Rśssar hófu reyndar įriš 1972 framleišslu į sinni eigin tegund kafbįta undir nafninu Som en žeir voru miklu stęrri og nśtķmalegri. Į vesturlöndum var sś tegund kölluš Tango og hefur komiš viš sögu ķ mörgum Hollywood kvikmyndum frį tķmum kalda strķšsins. Frį hruni Sovétrķkjanna hafa žeir nęstum allir veriš teknir śr notkun og sumir žeirra jafnvel oršiš safngripir. Sķšast var vitaš um einn slķkan ķ Svartahafsflotanum en hann er žó talinn hafa veriš tekinn śr notkun einhverntķma eftir įriš 2010.


mbl.is Rśssar gantast meš kafbįtsfundinn
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Gunnar Th. Gunnarsson

Fróšlegt, takk

Gunnar Th. Gunnarsson, 29.7.2015 kl. 13:51

2 Smįmynd: Eyjólfur Jónsson

Jį fróšlegt er žaš og sagan endurtekur sig nęstum į hverju sumri ķ  sęnska skerjagaršinum og er oršiš einskonar sumarleykur ķ sęnskum fjölmišlum. En hafiš žiš tekiš eftir bęši ķ Svķžjóš og sérstaklega Noregi aš gamlar tįknręnar kvikmyndir um fįnann,frelsiš,įnęgša fólkiš og bara hreinann žóšarrembing eru sżndar nśna į fullu og er ekki einn einast svartur mašur eša arabi meš ķ žessum myndum. Selurinn Snorri afturgenginn??

Eyjólfur Jónsson, 29.7.2015 kl. 21:56

3 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Eyjólfur.

Žś tengir žennan fornleifafund viš kynžętti, meš annari tröllasögu.

Til hamingju meš žann įrangur, sem er ķ raunveruleikanum enginn.

Góšar stundir.

Gušmundur Įsgeirsson, 29.7.2015 kl. 22:37

4 Smįmynd: Axel Žór Kolbeinsson

Fróšlegur pistill hjį žér félagi, en ég verš aš leišrétta eitt.

Catfish į ķ flestum tilfellum um tegund Grana, sem er hreisturlaus ferskvatnsfiskur ķ n-Amerķku (og ekkert sérstaklega bragšgóšur).  Steinbķtur er oftast kallašur Wolffish į enskri tungu, en žó žekkist Ocean Catfish lķka.

Žar sem kafbįturinn Catfish var fré BNA hafa žeir žį įtt viš sinn ferskvatns Grana.

Axel Žór Kolbeinsson, 9.8.2015 kl. 08:28

5 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Takk. Ég vissi aš žżšingin vęri e.t.v. ónįkvęm.

Bęši Sjįvarśtvegsrįšuneytiš og Hafrannsóknastofnun kalla Steinbķtinn 'Atlantic catfish'. Samkvęmt žeim žekkist einnig aš žżša žetta sem 'Wolffish' sem aš mķnu mati er nęr latneska heitinu 'Anarhichas lupus' en lupus žżšir ślfur.

Samkvęmt FAO veiša Ķslendingar um žrišjung af öllum Steinbķt ķ heimi, nęst į eftir Rśssum sem veiša nęstum allan hinn hlutann. Žaš er žvķ fremur lķklegt aš rśssneska heiti kafbįtsins eigi viš um Steinbķt frekar en Grana. Ég hef žó ekki getaš stašfest žaš.

Gušmundur Įsgeirsson, 9.8.2015 kl. 12:00

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband