Indexation considered harmful

Mikil umręša hefur veriš aš undanförnu um verštryggingu, ekki sķst ķ kjölfar frétta af nżlegu įliti sérfręšings hjį framkvęmdastjórn ESB um skilyrši fyrir lögmęti verštryggingar neytendalįna. Žessi skilyrši viršast ekki hafa veriš virt af hérlendum lįnveitendum, žrįtt fyrir aš nįkvęmlega sömu skilyrši hafi veriš innleidd ķ ķslenskan rétt įriš 1993 og jafnframt gilt um hśsnęšislįn frį įrsbyrjun 2001.

Hagsmunasamtök heimilanna hafa af žessu tilefni birt įlyktun žar sem lagaskilningur sį sem samtökin hafa haldiš frammi og sem įlit sérfręšings ESB stašfestir, er śtskżršur į mannamįli, en įšur höfšu samtökin jafnframt śtbśiš og birt opinberlega frumvarp um afnįm verštryggingar neytendalįna.

Nśna ķ dag voru svo loks gefnar śt nišurstöšur vķsindalegrar rannsóknar į myntręnum įhrifum almennrar verštryggingar į Ķslandi. Óhętt er aš fullyrša aš slķk rannsókn hafi aldrei veriš gerš įšur, hvorki hér į landi né annarsstašar. Nišurstöšurnar eru slįandi og leiša ķ ljós aš verštrygging er beinlķnis skašleg, en fyrirsögnin hér aš ofan er einmitt vķsun til spakmęla brautryšjenda ķ tölvunarfręši um uppfinningar sem virtust lķklega įgętar ķ fyrstu, en meš tķmanum og reynslunni kom hinsvegar skašsemi žeirra ķ ljós.

Cornell University Library, arXiv: [1302.4112] An examination of the effect on the Icelandic Banking System of Verštryggš Lįn (Indexed-Linked Loans) 

Abstract (helstu nišurstöšur, ķsl. žżš. undirritašs):

Įriš 1979 ķ kjölfar įratugslangrar óšaveršbólgu voru innleidd į Ķslandi svokölluš verštryggš lįn, meš neikvęša eignamyndun og höfušstólstengingu sem hękkar höfušstól lįnanna til jafns viš veršbólgu. Žessi tegund lįna voru hluti af opinberru stefnu stjórnvalda um aš koma böndum į óšaveršbólguna. Žrįtt fyrir aš almenn verštrygging hafi sķšan žį veriš afnumin aš talsveršu leyti er hśn enn til stašar į fjįrskuldbindingum, og meirihluti ķslenskra hśsnęšislįna eru enn verštryggš. Žó aš žvķ sé enn stundum haldiš fram aš verštryggš lįn hafi reynst gott rįš viš óšaveršbólgunni, eru rökin fyrir žvķ oftast byggš į yfirboršslegri žjóšhagfręšilegri tślkun į ķslensku efnahagslķfi, en aldrei hefur tekist aš bera kennsl į neina sérstaka žętti ķ žvķ gangverki sem styšja slķkar kenningar. Ķ žessari ritgerš tökum viš öndverša nįlgun, og setjum fram nįkvęma greiningu į žeim peningalegu ferlum sem bśa aš baki slķkum lįnveitingum eins og žęr endurspeglast ķ tvķhliša bókhaldi bankakerfisins.

Greining žessi leišir ķ ljós aš engar sannanir eša orsakasamhengi eru fyrir hendi sem gętu stutt žį kenningu aš verštryggš lįn hjįlpi til aš koma böndum į veršbólgu. Žvert į móti sżna rannsóknir okkar aš sś ašferš sem notuš er viš bókfęrslu žessara lįnveitinga innan bankakerfisins żtir beinlķnis undir myntženslu bankakerfisins, og žvķ hafa verštryggš lįn žau įhrif aš auka veršbólguna sem žau eru tengd viš, frekar en aš draga śr henni. Žannig skapa žau vķtahring innan bankakerfisins sem hefur bein įhrif į sjįlfan gjaldmišilinn. Žar sem žessi vķtahringur śtženslu peningamagns myndast ašeins žegar veršbólga fer yfir u.ž.b. 2%, žį leggjum viš til lausn sem fęlist ķ žvķ aš festa vöxt peningamagns ķ umferš viš 0%, og viš veltum upp żmsum ašferšum til žess aš nį žvķ fram meš breytingum į svoköllušum Basel reglugeršarramma sem er grundvöllur ķslenska bankakerfisins.

   Žetta eru stórbrotin tķšindi:

      Verštrygging orskakar veršbólgu og er stórskašleg krónunni!

         Žar er sennilega fundin skżring į žrįlįtum veikindum gjaldmišilsins.

            Žau mį einkum rekja til višvarandi eitrunar sem kallast verštrygging.

Eftir aš uppgötvašist hversu hęttulegt var aš nota asbest til einangrunar ķ hśsbyggingum var notkun žess bönnuš. Žaš sama ętti aš gilda um einhliša verštryggingu neytendalįna, enda hreint glapręši aš halda svo skemmandi fyrirkomulagi óbreyttu til framtķšar.


mbl.is Telja afnįm verštryggingar brżnt
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Žetta er alveg hreint meš ólķkindum en mann hafši svo sem grunaš žetta.

Flowell (IP-tala skrįš) 19.2.2013 kl. 20:35

2 Smįmynd: Kristjįn H Theódórsson

Hef lengi haft tilfinningu fyrir žessu. Enda žarf varla gripsvit til aš įtta sig į veršbólguįhrifum verštryggingar. Augljós vķtahringur ķ žįgu fjįrmagnsins.

Kristjįn H Theódórsson, 20.2.2013 kl. 09:10

3 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Žetta er lögleidd sjįlfvirk peningaprentun.

Fįtt er betur til žess falliš aš rżra gjaldmišil en fölsun ķ stórum stķl.

Mešal žess sem Žjóšverjar vörpušu į Bretland ķ seinni heimsstyrjöldinni voru ekki bara sprengjur, heldur lķka heilu farmarnir af fölsušum sešlum af pundi hennar drottningar. Afhverju ętli žaš hafi veriš?

Žjóšverjarnir voru ekki svona góšir aš gefa fólkinu pening meš žvķ aš dreifa honum śr lofti. Nei žeir voru aš reyna aš grafa undan efnahagslķfinu og valda innri óstöšugleika mešal bresku žjóšarinnar.

Hér į Ķslandi er sjįlfvirkt kerfi sem gerir svona mįnašarlegar peningasprengjuįrįsir į efnahagslķf žjóšarinnar ķ hverjum mįnuši.

Verštrygging.

Gušmundur Įsgeirsson, 20.2.2013 kl. 13:13

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband