Evrumżtan um afnįm verštryggingar

Verštrygging hefur löngum veriš fastur lišur ķ žjóšfélagsumręšu į Ķslandi. Ekki sķst vegna hįvęrra krafna um afnįm einhliša verštryggingar į skuldum ķslenskra heimila. Ķ žeirri umręšu hefur žvķ stundum veriš haldiš fram aš innganga ķ Evrópusambandiš og eftir atvikum, upptaka evru meš  inngöngu ķ evrópska myntbandalagiš, sé įkjósanleg leiš, jafnvel sś eina aš žvķ markmiši. Slķkar kenningar standast žó ekki nįnari skošun og veršur hér śtskżrt hvers vegna žęr gera žaš ekki.

Algengar spurningar:

  • Er krónan ónżtur gjaldmišill og orsök verštryggingar? Svar: Nei, žvert į móti er verštrygging lįnsfjįr ein helsta meginuppspretta óstöšugleika ķ efnahagsmįlum ķslenskra heimila.
  • Er verštrygging lįnsfjįr bönnuš ķ Evrópusambandinu? Svar: Nei, reglur Evrópusambandsins banna ekki verštryggingu svo lengi sem upplżst er um įhrif hennar į kostnaš viš lįntöku.
  • Myndi verštrygging ekki hverfa eša verša įhrifalaus meš ašild aš myntbandalagi? Svar: Nei, verštrygging er skilmįli sem er ekki prentašur į peningasešla heldur samninga og slķkir samningar myndu ekki falla sjįlfkrafa śr gildi žó gengiš yrši ķ erlent myntbandalag.
  • Hvernig į žį aš afnema verštryggingu lįnsfjįr mišaš viš vķsitölu neysluveršs? Svar: Žaš er einfalt aš afnema heimildina śr ķslenskum lögum meš samžykki meirihluta Alžingis.
  • Hvaš yrši žį um eldri samninga? Svar: Žaš mun alltaf verša sjįlfstętt višfangsefni.
  • Hvaš hefur žetta žį meš Evrópumįl aš gera? Svar: Ekkert sérstakt ķ sjįlfu sér.

Kenning: Verštrygging er naušsynleg žvķ krónan er ónżtur gjaldmišill.

Stašreyndir: Krónan er ekki ónżtari en svo aš meš henni mį greiša allar löglegar fjįrkröfur į Ķslandi lķkt og į viš um langflesta žjóšargjaldmišla. Verštrygging er ekki prentuš į peninga heldur byggist hśn į samningsskilmįlum. Verštrygging er ekki nįttśrulögmįl heldur undantekning frį meginreglu ķslensks réttar um bann viš verštryggingu lįnsfjįr įn lagaheimildar. Verštrygging var į sķnum tķma leyfš sérstaklega meš brįšabirgšalögum en žaš hefur ekkert meš gjaldmišilinn aš gera.

Kenning: Ķ Evrópusambandinu er verštrygging óheimil.

Stašreyndir: Verštrygging er ekki bönnuš ķ Evrópusambandinu eins og hefur veriš stašfest af žar til bęrum dómstólum, žó meš fyrirvörum um aš skilmįlarnir séu skżrir og lįnskostnašur vel kynntur fyrir lįntaka. Allar Evróputilskipanir um neytendalįn gilda nś žegar į Ķslandi vegna EES-samningsins og į žvķ yrši engin breyting meš ašild aš Evrópusambandinu. Verštrygging myndi žvķ ekki sjįlfkrafa falla brott meš slķkri ašild. Verštrygging veršur ekki afnumin nema meš lögum frį Alžingi og slķk lög mętti samžykkja alveg óhįš žvķ hvort žaš hefši neitt meš Evrópumįl aš gera.

Kenning: Meš upptöku stöšugs eša alžjóšlegs gjaldmišils yrši verštrygging óžörf.

Stašreyndir: Fullyršingin er gildishlašin žvķ hśn gerir rįš fyrir aš verštrygging sé óhjįkvęmilegur fylgihlutur gjaldmišils. Nįnari skošun leišir ķ ljós aš verštrygging viršist óžörf ķ žeim fjölmörgu rķkjum sem halda śti sjįlfstęšum gjaldmišli en nota ekki verštryggingu eins og hśn tķškast į Ķslandi. Verštrygging er žvķ engin naušsyn, vķšast hvar sjį vextir lįnveitanda fyrir sanngjörnu endurgjaldi aš teknu tilliti til samningsforsendna. Žaš er aftur į móti į fęri hvers rķkis fyrir sig aš įkveša hvort verštrygging höfušstóls lįnsfjįr sé heimiluš. Žaš er mešvituš įkvöršun en ekki naušsyn!

Spurning: Er ekki óyfirstķganlega erfitt aš afnema verštryggingu?

Stašreyndir: Nei žaš er ekki erfitt aš afnema verštryggingu. Nżleg fordęmi eru fyrir afnįmi tiltekinna tegunda verštryggingar meš einföldum lagabreytingum, nįnast meš einu pennastriki. Frumvörp um afnįm verštryggingar lįna til neytenda mišaš viš vķsitölu neysluveršs hafa veriš lögš fram žrisvar frį hruni en ekki nįš fram aš ganga. Žaš eina sem žarf til aš breyta žvķ er meirihluti Alžingismanna.

Spurning: En hvaš meš eldri lįnasamninga frį žvķ fyrir afnįmiš?

Stašreyndir: Afnįm verštryggingar į viš um nż lįn eftir brottfellingu lagaheimilda um verštryggingu lįna (til neytenda). Um eldri lįn žarf aš fara meš öšrum hętti sem er sjįlfstętt śrlausnarefni. Žar žarf aš skoša hvort löglega hafi veriš stašiš aš lįnveitingu og hvaša afleišingar vanręksla į upplżsingaskyldu lįnveitanda geti haft ķ för meš sér. Žaš er śrlausnarefni dómstóla fremur en löggjafans og efni ķ sjįlfstęša umfjöllun ķ öšrum pistli.

Spurning: Er meš žessu męlst gegn Evrópusambandsašild eša evru?

Stašreyndir: Hér er engin afstaša tekin til žess hvort ašild aš Evrópusambandi eša myntbandalagi sé įkjósanleg fyrir Ķsland heldur er eingöngu leitast viš aš śtrżma misskilningi ķ žvķ skyni aš byggja megi umręšu um verštryggingu į stašreyndum og réttum forsendum. Verštrygging neytendalįna er mein sem žarf aš śtrżma óhįš stöšu Ķslands gagnvart Evrópusambandinu. Engum vęri heldur neinn greiši geršur meš žvķ aš ganga ķ rķkjasamband og myntbandalag į grundvelli ranghugmynda.

Höldum okkur viš stašreyndir!


mbl.is „Tķmi krónunnar er lišinn“
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla

Athugasemdir

1 Smįmynd: Jóhannes Laxdal Baldvinsson

Aš hvaša leyti eru lįnasamningar öšruvķsi en kjarasamningar Gušmundur?

Samanber śrskurši kjararįšs, sem hafa gilt marga mįnuši aftur ķ tķmann. 

p.s Góš grein ķ anda Kjarnansundecided

Jóhannes Laxdal Baldvinsson, 9.10.2017 kl. 09:23

2 Smįmynd: Jón Steinar Ragnarsson

Hvort heldur žś aš vextir hękki eša lękki viš afnįm verštryggingar?

Hvort heldur žś aš hśsnęšisverš hękki eša lękki viš afnįm verštryggingar?

Heldur žś aš lķfeyrissjóširnir styrkist eša veikist verulega viš afnįm verštryggingar?

Hver var įstęšan fyrir žvķ aš verštrygging var sett į? Var žaš af djöfulsskp eša naušsynlegt jafnvęgistęki ķ hagstjórn?

Af hverju kom afnįm verštryggingar ķ hįmęli į sama tķma og įkvešiš var aš stefna į Evrópusambandsašild?

Jón Steinar Ragnarsson, 9.10.2017 kl. 09:59

3 Smįmynd: Gunnar Heišarsson

Góš grein hjį žér Gušmundur. Žś fyrirgefur žó ég svari spurningum Jóns Steinars.

Svar viš fyrstu spurningu žinni Jón Steinar er aš vextir munu ķ fyrstu hękka en sķšan lękka og jafna sig.

Svar viš annarri spurningu er svipaš, enda samhengi žar į milli. Hśsnęšisverš mun hękka ķ fyrstu en lękka sķšan. Lęrri vextir og aftenging hśsnęšisveršs ķ sjįlvirkum vöxtum hlżtur aš stušla aš žvķ. Aš vķsu er stęrst faktorinn ķ hśsnęšisverši aušvitaš framboš og eftirspurn, svo hugsanlega mun afnįm verštryggingar lķtil įhrif hafa.

Žrišja spurning. Lķfeyriskerfiš er žegar rammskakkt og erfitt aš segja hvernig staša žess raunverulega er. Ķ dag er talaš um aš eignir sjóšanna séu yfir 3.000 milljaršar. Stór hluti žeirra eigna er bundin ķ hlutafélögum, sem sjóširnir hafa veriš aš versla meš sķn į milli. Hvert raunverulegt veršmęti žeirra er, er erfitt aš segja, a.m.k. mį fullyrša aš raunveruleg eign sjóšanna er mun minni en bękur žeirra segja. Sjóširnir eru farnir aš minna óžęgilega mikiš į bankakerfiš fyrir hrun, haldiš uppi af frošufé. Afnįm verštryggingar mun litlu breyta um žaš, en gęti hins vegar krafist įbyrgari stjórnun žeirra.

Fjórša spurning. Žegar verštrygging var sett į hafši um įrabil veriš mikil sveifla į hagkerfinu, veršbólgan sveiflašist frį 20% og vel yfir 40%.Žetta var tilraun til aš koma böndum į žį sveiflu og žvķ bęši lįn og laun verštryggš.

Skemmst er frį aš segja aš į žrem įrum, eftir aš verštrygging var sett į, ęddi veršbólgan upp og žegar hśn var aš komast ķ 100% var verštrygging launa afnumin. Lįn voru žó įfram verštryggš. Viš žessa breytingu datt veršbólgan nišur, ž.e. nišur į sama plan og fyrir verštryggingu, sveiflašist aftur frį 20% ķ 40%.

Žaš var svo meš žjóšarsįttinni, um 1991, sem loks tókst aš nį tökum į veršbólgunni og var hśn nokkuš stabķl fram undir hrun. Jafnvel ķ sjįlfu hruninu nįši veršbólgan hér į landi ekki nema rétt upp ķ hina įrlegu toppa sem hér voru sķšasta įratug fyrir verštryggingu og žann fyrsta eftir hana!

Žvķ er sannaš aš verštrygging virkar öfugt į hagsveiflur.

Fimmta spurning. Umręšan um afnįm verštryggingar er mun eldri en umręšan um umsókn aš ESB. Strax eftir aš verštrygging var sett į komu upp efasemdarraddir og umręšan gegn henni hófst. Mesta umręšan var žó sennilega žegar įkvešiš var aš afnema meš einu pennastriki verštryggingu launa en halda verštryggingu lįna, įriš 1983.

Umręšan aš umsókn byrjaši nokkru sķšar og hófst ekki af alvöru fyrr en undir lok nķunda įratugarins. Krötum datt žaš snajallręši ķ hug žį aš tengja žessi tvö mįl saman, verštrygginguna og ašild aš ESB, sem reyndar hét žį EB.

Žetta er žvķ frasi sem ašildarsinnar hafa haldiš fram sķšan, įn žess žó aš geta rökstutt žaš į neinn veg. Svo lengi mį ljśga aš lygarnar verša sem sannleikur ķ eyrum fólks.

Eins og fram kemur ķ pistli höfundar, var verštryggingin sett į tķmabundiš. Žegar ljóst var aš tilrauninhafši mistekist hrapalega, aš verštryggingin virkaši žver öfugt veršbólguna, žegar veršbólgan stefndi ķ žriggja stafa tölu, var įkvešiš aš afnema vertrygginguna. Einhverra hluta vegna nįšu žó peningaöflin aš hręša stjórnmįlamenn žess tķma til aš afnema einungis launahluta verštryggingar en halda inni lįnahluta hennar. Sķšan hafa ekki komist į žing nógu kjarkmikir stjórnmįlamenn til aš leišrétta rugliš.

Gunnar Heišarsson, 9.10.2017 kl. 11:39

4 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Jóhannes Laxdal Baldvinsson

Aš hvaša leyti eru lįnasamningar öšruvķsi en kjarasamningar Gušmundur?

Žessi spurning hefur reyndar lķtiš sem ekkert meš efni pistilsins aš gera, en ég skal samt reyna aš svara henni.

Lįnsasamningar eru öšruvķsi en kjarasamningar aš nįnast öllu leyti sem mįli skiptir. Andlag lįnasamninga er lįnsfé en andlag kjarasamninga eru launataxtar og önnur réttindi launžega į vinnumarkaši. Ašilar aš lįnasamningi eru oftast tveir, fjįrmįlastofnun og neytendi. Ašilar aš kjarasamningum eru oftast heildarsamtök ašila vinnumarkašarins sem jafnan hafa mörg žśsund einstaklinga og fyrirtęki innan sinna vébanda.

Ég veit ekki hvort žetta veitir akkśrat žau svör sem žś varst aš leita eftir Jóhannes, en žetta er allavega žaš svar sem ég get gefiš mišaš viš hvernig spurningin er oršuš.

Gušmundur Įsgeirsson, 9.10.2017 kl. 12:21

5 Smįmynd: Jón Steinar Ragnarsson

Žakka svörin Gunnar. 

Žetta voru einlęgar spurningar byggšar į hrakspįm varšandi afnįm verštryggingar. 

Ég er sjįlfur svo gamall aš muna žaš villta vestur sem rķkti hér ķ gengi og fjarmalum. Žjóšin var hreinlega bśin aš missa allt veršskyn žvķ braušiš kostaši alltaf meira nęsta dag en daginn įšur. Vķxlhękkun kaupgjalds og veršlags var stjórnlaust fyrirbrigši og hér logaši allt ķ verkföllum įrin śt og inn. Hvaš sem geršist, žį lauk žessu fljötlega eftir aš verštrygging var sett į, svo ég įlyktaši aš her vęri um aš ręša jafnvęgistęki.

Žś talar svolķtiš um lķfeyrissjöšina eins og žeir geti veriš svona "collateral damage" sem ekki žurfi aš hafa stórar įhyggjur af. Žeir séu of stórir hvort sem er. Er žaš rétt skiliš?

Annars til aš vera alveg ęrlegur, žį er eitt inni ķ jöfnunni um óstöšugleikann foršum, en žaš var sś stašreynd aš gengi krónunnar vęri eitthvaš afstętt mįl, sem mętti breyta handvirkt. LĶŚ žurfti bara aš męta ķ rįšuneytiš og bišja um lękkun į gengi og ža var žaš lękkaš handvirkt og pöbullinn leiš fyrir žaš. Held aš žetta įbyrgšarlausa fokk ķ genginu hafi veriš stęrri ahrifavaldur sķfelldum óróa į vinnumarkaši og afleiddum vķxlhękkunum kaupgjalds og veršlags.

Telur žś rįšlaegt aš kippa verštryggingunni af meš einu pennastriki sķsvona įn žess aš žaš setji allt ķ hįaloft, eša telur žś einhverja leiš sem hęgt vęri aš gera žetta ķ įföngum?  Ég er nokkuš viss um aš žetta veršur ekki sįrsaukalaust og jafnvel alveg óśtreiknanlegt hver įhrifin verša. Žetta snertir jś öll stig efnahagsmįla séš og óséš. 

Göfuglegt tal Kötu Jak um aš "minnka vęgi verštryggingar" (įn skżringa hvernig) hljómar eins og rakalaust lżšskrum ķ mķnum eyrum. Ef žetta er svona lķtiš mįl, af hverju gerši "tęra vinstristjórnin" ekkert? 

Annars varšandi evrutenginguna, žį er augljóst aš viš getum ekki verštryggt hana ef hśn veršur tekin upp. Žessvegna tel ég aš Evrufķlunum er žetta meira hjartans mįl en öšrum.

Jón Steinar Ragnarsson, 9.10.2017 kl. 13:31

6 Smįmynd: Jón Steinar Ragnarsson

Svona ķ hnotskurn.

Ég er nokkuš viss um aš žaš veršur ekkert bara bara aš taka af verštrygginguna og ég hef ekki enn séš neina vitręna og heildstęša strategķu ķ žvķ umfram lżšskrum.

Jón Steinar Ragnarsson, 9.10.2017 kl. 13:34

7 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Jón Steinar Ragnarsson

Žķna spurningar hafa lķtiš meš efni pistilsins aš gera, nema ef til vill eilķtiš sś sķšasta, en ég reyni samt aš veita svör:

Hvort heldur žś aš vextir hękki eša lękki viš afnįm verštryggingar?

Žeir munu lękka, enda er žaš fyrst og fremst verštrygging sem gerir žaš aš verkum aš žeir eru hįir. Um žį nišurstöšu vķsast m.a. til skrifa Dr. Ólafs Margeirssonar Hagfręšings og kynningarefnis hans frį borgarafundi ķ Hįskólabķói sķšastlišinn laugardag.

Spurningar og svör um veršbólgu, verštryggingu, vexti og fleira « Ólafur Margeirsson

Ólafur Margeirsson - Nokkrir yfirlżstir kostir verštryggingar, žegar fręšin og raunveruleikinn stangast į breytir mašur ekki raunveruleikanum

Svo er lķka önnur įstęša fyrir žvķ aš vaxtabyrši ķ krónum tališ mun lękka, sem kemur fram ķ svarinu viš nęstu spurningu.

Hvort heldur žś aš hśsnęšisverš hękki eša lękki viš afnįm verštryggingar?

Žar sem verštrygging er stęrsti undirliggjandi kostnašarlišur hśsnęšisveršs į Ķslandi (jafnt leigu og lįna) og sś sķfellda hękkun sem hśn veldur į įhvķlandi skuldum er helsti drifkraftur hękkunar žess (seljendur žurfa nefninlega aš geta greitt upp lįnin og veršleggja samkvęmt žvķ viš sölu) žį er augljóst aš viš brotthvarf žessa stóra įhrifažįttar mun hśsnęšisverš lękka. Žaš mun koma sér vel fyrir alla žvķ žį žarf ekki aš taka eins hį lįn og žar af leišandi ekki aš greiša eins mikla vexti heldur.

Heldur žś aš lķfeyrissjóširnir styrkist eša veikist verulega viš afnįm verštryggingar?

Hvorugt. Eins og allir fjįrfestingasjóšir ręšst afkoma žeirra af žvķ hversu skynsamleg (eša heppileg) fjįrfestingarstefna žeirra reynist vera. Verštrygging ręšur engum śrslitum um žaš. Auk žess munu lķfeyrissjóšir įfram hafa ašgang aš verštryggšum fjįrfestingum ef žeir óska žess, svo sem skuldabréfum śtgefnum af rķkissjóši og fyrirtękjum, óhįš afnįmi verštryggingar neytendalįna.

Hver var įstęšan fyrir žvķ aš verštrygging var sett į?

Ég var eins įrs žegar įkvešiš var aš innleiša verštryggingu sem meginreglu į ķslenskum lįnamarkaši og veit žvķ ekki nįkvęmlega hvaša įstęšur menn höfšu ķ huga eša tilgreindu fyrir žvķ. Enda skiptir žaš engu mįli ķ dag žvķ jafnvel žó gildar įstęšur hefšu bśiš aš baki į sķnum tķma eiga žęr varla viš mörgum įratugum seinna žegar fjįrmįlakerfi og efnahagslķf hafa tekiš stakkaskiptum. Auk žess veršur aš hafa ķ huga aš žegar žetta var gert var um aš ręša brįšabirgšaįkvęši ķ neyšarlögum. Varla er ennžį neyšarįstand sem žarf aš bregšast viš meš brįšabirgšaašgeršum nśna mörgum įratugum seinna. Žvert į móti hefur skapast ķ millitķšinni annaš og mun verra neyšarįstand, sem mį rekja beinlķnis til verštryggingarinnar sbr. žaš sem kemur fram ķ skżrslu sešlabankans um stöšu heimilanna eftir fjįrmįlahruniš 2008.

Var žaš af djöfulsskp eša naušsynlegt jafnvęgistęki ķ hagstjórn?

Hvorugt. Aš mķnu mati var žaš miklu frekar gert af vanžekkingu og skammsżni en einhverri mešvitašri illkvittni. Aš višhalda henni įratugum sķšar žegar skašsemi hennar er oršin morgunljós, getur aftur į móti ekki veriš af öšru en yfirlögšu rįši. Verštrygging neytendalįna hefur aldrei veriš naušsynlegt jafnvęgistęki, žar sem hśn er hvorugt ž.e. hvorki naušsynleg né jafnvęgistęki. Žvert į móti er hśn einn stęrsti orsakavaldur ójafnvęgis ķ peningakerfinu og fjįrmįlum heimilanna. Verštrygging neytendalįna er jafn ónaušsynleg og eitur ķ drykkjarvatninu.

Af hverju kom afnįm verštryggingar ķ hįmęli į sama tķma og įkvešiš var aš stefna į Evrópusambandsašild?

Žaš gerši hśn alls ekki. Afnįm verštryggingar hefur veriš til umręšu ķ samfélaginu aš minnsta kosti frį žvķ į tķunda įratug sķšustu aldar, ef ekki lengur, sbr. margar skżrslur sem hafa veriš ritašar ķ rįšuneytum, žingmįl sem hafa veriš lögš fram į Alžingi o.s.frv. Kröfur um afnįm verštryggingar neytendalįna uršu einna hįvęrasta vegna afleišinga fjįrmįlahrunsins 2008. Žaš var afleišing af hruninu en ekki af einhverjum hugmyndum sumra um Evrópusambandsašild. Auk žess hefur enginn įkvešiš aš "stefna" sérstaklega į Evrópusambandsašild nema örfįir smįflokkar ķ pólitķk, en meirihluti Ķslendinga er ekki aš stefna į neitt slķkt.

Ég vona aš žessi svör komi aš gagni, žó svo aš spurningarnar hafi ķ raun lķtiš sem ekkert meš efni pistilsins aš gera.

Gušmundur Įsgeirsson, 9.10.2017 kl. 13:41

8 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Jón Steinar.

Varšandi seinni athugasemd žķna (nr. 6) žį hefur hśn ekkert meš efni pistilsins aš gera frekar en sś fyrri.

Ég veit ekki hvaš žś įtt viš meš oršalaginu "heildstęš strategķa" og "umfram lżšskrum" en žau benda til žess aš žś hafir sennilega ekki einu sinni lesiš pistilinn, hvaš žį kynnt žér mįlefniš af neinni alvöru og įn fordóma. Ķ pistlinum hér aš ofan er nefninlega vķsaš meš tenglum į frumvarp sem hefur žrisvar į sķšustu rśmlega fjórum įrum veriš lagt fram į Alžingi ķ einni eša annari mynd. Žaš frumvarp inniheldur śtfęrsluna į afnįmi verštryggingar og til žess aš žaš verši aš veruleika žarf enga ašra "heildstęša strategķu" heldur en aš meirihluti žingmanna śti į "JĮ" takkann viš atkvęšagreišslu um frumvarpiš. Varla felst ķ žvķ meira lżšskrum heldur en ķ hverju öšru frumvarpi sem hlżtur samžykki sem lög frį Alžingi.

Lżšskrum er aš lofa almenningi einhverju sem almenningur vill įn žess aš hugur fylgi mįli eša gegn betri vitund žess sem loforšin veitir. Ekkert slķkt į viš um afnįm verštryggingar eša frumvarp žar aš lśtandi, žar sem bęši hugur og hjarta fylgja mįli auk žess sem ekkert er žar gert gegn betri vitund heldur žvert į móti samkvęmt bestu vitund į grundvelli fyrirliggjandi stašreynda.

Vinsamlegast höldum okkur viš stašreyndirnar.

Gušmundur Įsgeirsson, 9.10.2017 kl. 13:54

9 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

 Jón Steinar.

Žegar ég var aš svara 6. athugasemdinni yfirsįst mér 5. athugasemd sem žś hafšir bętt viš ķ millitķšinni svo ég bišst velviršingar aš svörin komi hér ekki ķ sömu röš.

Žar sem žś beinir 5. athugasemdinni til Gunnars ętla ég aš leyfa honum aš svara eftir eigin höfši, en žó sżnist mér tilefni til aš ég bregšist viš eftirfarandi ummęlum ķ téšri athugasemd:

Göfuglegt tal Kötu Jak um aš "minnka vęgi verštryggingar" (įn skżringa hvernig) hljómar eins og rakalaust lżšskrum ķ mķnum eyrum.

Sammįla žvķ. Žaš er engin įstęša til aš vera meš hįlfvelgju og stikla eins og k0öttur ķ kringum heitan graut. Viš sem ašhyllumst afnįm verštryggingar viljum ekkert draga śr vęgi hennar heldur einfaldlega afnema hana. Meš žvķ er aš sjįlfsögšu įtt viš lįn til neytenda en į hinn bógin er enginn aš tala um aš afnema hana af öšrum lįnum svo sem lįntökum rķkissjóšs og fyrirtękja. Žetta er žaš sem ég į viš žegar ég segi aš hugur fylgi mįli og byggt sé į stašreyndum mįls, svo žaš er ekki um neitt skrum aš ręša.

Ef žetta er svona lķtiš mįl, af hverju gerši "tęra vinstristjórnin" ekkert?

Góš spurning. Žś veršur aš spyrja hana aš žvķ. Mikiš var skoraš į hana, mešal annars meš afhendingu 37.000 manna undirskriftalista, en žvķ įkalli var ekki sinnt į umręddu kjörtķmabili.

Annars varšandi evrutenginguna, žį er augljóst aš viš getum ekki verštryggt hana ef hśn veršur tekin upp. Žessvegna tel ég aš Evrufķlunum er žetta meira hjartans mįl en öšrum.

Žetta er beinlķnis og sorglegt ef rétt er aš evrusinnar byggi upp til hópa afstöšu sķna į slķkum ranghugmyndum. Enn og aftur verš ég aš hvetja žig til aš lesa pistill almennilega įšur en lengra er haldiš. Eins og žar er bent į eru skilmįlar um verštryggingu prentašir į lįnasamninga en ekki peningasešla og žaš myndi žvķ ekki breytast žó skipt yrši um gjaldmišill, hvaša nafni sem sį gjaldmišill nefnist. Enn fremur er ekkert ķ reglum ESB sem bannar verštryggingu og slķkar reglur eru ekki heldur settar af evrópska sešlabankanum enda hefur hann ekki löggjafarvald.

Setninga laga um žau lįnsform sem heimil eru ķ lįnum til neytenda, er og mun įvallt verša innanrķkisįkvöršun og į fęri Alžingis Ķslendinga. Žaš hafa m.a. framkvęmdastjórn Evrópusambandsins, Eftirlitsstofnun EFTA og EFTA-dómstóllinn stašfest.

Evrusinnar į Ķslandi hafa aldrei hvorki fyrr eša sķšar getaš eša yfirhöfuš reynt aš benda į hvar žaš stendur skrifaš aš verštrygging falli sjįlfkrafa nišur viš inngöngu ķ ESB eša myntbandalagiš eša yfir höfuš neitt sem gęti haft slķk įhrif. Séu einhverjir žeirra ósammįla žvķ hvet ég viškomandi til aš fęra fram rök fyrir mįli sķnu og styšja žau meš vķsan til heimilda. Hér er opiš tękifęri til žess sem viškomandi hljóta aš taka fegins hendi og nżta sér, žaš er aš segja ef žeir hafa slķkar sannanir fram aš fęra og hafa įhuga į žvķ aš fram fari upplżst og mįlefnaleg umręša um mįliš.

Gušmundur Įsgeirsson, 9.10.2017 kl. 14:25

10 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Hér aš ofan įtti aš standa:

"Žetta er beinlķnis rangt og sorglegt ef rétt er aš evrusinnar byggi upp til hópa afstöšu sķna į slķkum ranghugmyndum. ..."

Oršiš rangt vantaši og bišst ég velviršingar į innslįttarvillunni.

Gušmundur Įsgeirsson, 9.10.2017 kl. 14:28

11 Smįmynd: Jón Steinar Ragnarsson

Ég las pistilinn og geri mér grein fyrir aš hann er aš gagnrżna žaš aš afnįm hennar skuli notaš til réttlętingar evru. 

Engu aš sķšur hefur žś sterkar skošanir į žvķ aš žaš beri aš afnema hana. Žį vildi ég bara spyrja hvaša įhrif žaš hefši og hvernig menn myndu bera sig aš žvķ.

Eg hef aldrei séš žetta frumvarp sem žś talar um, svo ég vona aš žś afsakir fįvķsi mķna.

Žegar ég tala um lżšskrum, žį er ég aš tala um žaš žegar menn lofa einhverjum ašgeršum įn žess aš skżra jįkvęš og neikvęš įhrif žessa. Žaš į  einnig viš um kosningaloforš um lękkun eša hękkun skatta, aukin śtgjöd eša nišurskurš. Allt er žetta meira og minna bošaš įn samhengis og hįš žvķ hvert buzziš er į hverjum tķma.

Į mešan fólk skilur ekki til fulls til hvers verštryggingin er né hvaša jįkvęšu og neikvęšu įhrif žaš hefur til lengri og skemmri tķma, žį er žaš aš mķnu mati skylt lżšskrumi aš lofa slķku ķ kosningabarįttu. Alveg eins og žessi "cure all" įróšur fyrir Evrópusambandsašild.

Jón Steinar Ragnarsson, 9.10.2017 kl. 14:34

12 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Sęll Jón Steinar.

Nś ertu aš nįlgast umfjöllunarefniš og stašreyndir žess.

Eg hef aldrei séš žetta frumvarp sem žś talar um, svo ég vona aš žś afsakir fįvķsi mķna.

Ég skal afsaka žaš. Eins og ég benti į hefur frumvarpiš veriš lagt fram žrisvar og ķ pistlinum hér aš ofan eru tenglar į öll žrjś eintökin. Til frekari skżrleika eru žeir tenglar eftirfarandi:

1138/141 frumvarp: verštrygging neytendasamninga

741/145 frumvarp: vextir og verštrygging

21/147 frumvarp: vextir og verštrygging o.fl

Žegar ég tala um lżšskrum, žį er ég aš tala um žaš žegar menn lofa einhverjum ašgeršum įn žess aš skżra jįkvęš og neikvęš įhrif žessa.

Sammįla. Žess vegna legg ég mig einmitt fram um aš koma réttum stašreyndum mįlsins į framfęri, vegna žess aš ég er ekki skrumari, hvorki lżšs- né annars, heldur raunhyggjumašur.

Reyndar er algjörlega óžarfi aš gera grein fyrir neikvęšum įhrifum afnįms verštryggingar žvķ žau yršu engin sem skipta mįli. Til aš setja žetta ķ aušskiljanlegt samhengi: Ef fram kęmi tillaga um afnįm eiturs śr drykkjarvatni myndi ekki hvarfla aš neinum aš krefjast skżringa į neikvęšum įhrifum žess. Sama į viš hér.

Jįkvęšu įhrifin eru augljós, žaš er alltaf jįkvętt aš losna viš fyrirbęri sem hafa skašleg įhrif į samfélagiš. Mörg žeirra óteljandi jįkvęšu įhrifa sem afnįm verštryggingar hefši ķ för meš sér hafa įšur veriš rakin ķtarlega hér į žessu bloggi og vķsast til žeirra fyrri skrifa sem er įstęšulaust aš vera aš reyna aš endurtaka öll hér ķ žessari stuttu athugasemd.

Sjį: Fęrsluflokkur: Verštrygging - bofs.blog.is

Gušmundur Įsgeirsson, 9.10.2017 kl. 15:07

13 Smįmynd: Jóhannes Laxdal Baldvinsson

Spurningin snéri aš afturvirkni laga Gušmundur. Hvers vegna ętti ekki aš vera hęgt aš afnema verštryggingarįkvęši lįnasamninga afturvirkt eins og hęgt er aš hękka laun afturvirkt. Žvķ žś segir: "Um eldri lįn žarf aš fara meš öšrum hętti sem er sjįlfstętt śrlausnarefni."

Vęri til dęmis hęgt aš breyta vķstölu neysluveršs?  Vęri žaš tślkunaratriši fyrir dómstóla.  Sumir tala um aš taka śt hśsnęšiskostnašinn. Vęri žaš lķka śrlausnarefni dómstóla?  Į hvaša braut erum viš eiginlega komin ķ lagahyggjunni žegar löggjafinn lętur dómstóla segja sér fyrir verkum?

Jóhannes Laxdal Baldvinsson, 9.10.2017 kl. 15:42

14 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Jóhannes.

Nś skil ég betur hvaš žś ert aš fara.

Žaš er svo sem alveg hęgt aš setja lög sem myndu hafa slķk afturvirk įhrif, žaš var til dęmis gert meš svoköllušum Įrnapįlslögum en ķ žvķ tilviki var žaš reyndar gert neytendum ķ óhag. Sem betur fer var afturvirkni žeirra dęmd ógild aš hluta, en hér žurfum viš aš gęta žessa aš vera samkvęm sjįlfum okkur og ętlast ekki til afturvirkni bara žegar okkur hentar en ekki žegar žaš er óhentugt.

Afturvirkar launahękkanir brjóta ekki ķ bįga viš bann viš afturvirkni žvķ žęr eru ķvilnandi en ekki ķžyngjandi.

Varšandi žaš žegar löggjafinn lętur dómstóla segja sér fyrir verkum žį eru žaš svo sannarlega ógöngur, eins og įšurnefnd Įrnapįlslög eru lżsandi dęmi um.

Žś nefnir žį hugmynd aš breyta vķsitölu neysluveršs. Žaš gęti veriš fęr leiš enda eru til fordęmi fyrir žvķ aš breytingar į vķsitölu tiil verštryggingar hafi stašist skošun dómstóla.

En žaš ętti ķ raun aš vera óžarft žvķ žaš mį hęglega leišrétta lįnin į grundvelli žegar gildandi laga įn žess aš lenda ķ neinum ógöngum vegna afturvirkni. Meira aš segja mįlshöfšun žar aš lśtandi ķ buršarlišnum og į lokastigum undirbśnings.

Gušmundur Įsgeirsson, 9.10.2017 kl. 16:18

15 Smįmynd: Jóhann Elķasson

Jóhannes Laxdal Baldvinsson, svariš viš AFTURVIRKNI laganna er EINFALT "LÖG ERU ALDREI AFTURVIRK".  Žannig aš lįn sem hafa veriš tekin til žess dags sem hugsanleg lg um afnįm verštryggingar taka gildi verša įfram ķ fullu gildi.

Jóhann Elķasson, 9.10.2017 kl. 16:18

16 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Sęll Jóhann.

...lįn sem hafa veriš tekin til žess dags sem hugsanleg lg um afnįm verštryggingar taka gildi verša įfram ķ fullu gildi.

Ekki žau lįn sem brutu ķ bįga viš gildandi lög žegar žau voru tekin. Žį er nefninlega ekki afturvirkni aš leišrétta ólögmętiš.

Gušmundur Įsgeirsson, 9.10.2017 kl. 16:45

17 Smįmynd: Jóhannes Laxdal Baldvinsson

Sęll Jóhann, Aš misnota Caps Lock takkann į lyklaboršinu eins og žér er svo gjarnt flokkast af flestum sem dónaskapur ķ umręšunni. Menn geta ręšst viš įn upphrópana.

Jóhannes Laxdal Baldvinsson, 9.10.2017 kl. 16:55

18 Smįmynd: Gunnar Heišarsson

Sęll aftur Jón Steinar. Eins og žś žį man ég einnig žį tķš er braušiš hękkaši daglega, žegar vķxlhękkun veršalags og kaupgjalds var stjórnlaus. Ég man lķka aš žaš breyttist sannarlega viš upptöku verštryggingar, ķ staš sveiflna žį rauk veršbólgan upp śr öllu valdi, varš algerlega stjórnlaus!! En žar sem ég er kannski kominn į žann aldur aš mynniš gęti veriš fariš aš svķkja, žį skošaši ég einfaldlega gögn Hagstofunnar frį žessum tķma, svona til aš fullvissa mig aš ég vęri aš fara meš rétt mįl. Žar mį glöggt sjį hverning veršbólgan sveiflašist į milli 20% og yfir 40%, į įttunda įratugnum. Einnig mį sjį ķ žessum gögnum aš veršbólgan ęddi upp eftir aš verštrygging var sett į og stefndi ķ 100% rśmum žrem įrum sķšar. Eftir aš verštrygging launa var afnumin mį sjį ķ gögnunum aš veršbógan hjašnaši, en žó einungis nišur į sama plan og įratuginn į undan og žaš sem meira var, žį byrjaši sama sveiflan aftur, ž.e. 20 - 40% veršbólga. Ķ žessum sömu gögnum sést aš veršbólga byrjar aš lękka ķ byrjun tķunda įratugarins og var komin į žokkalegt ról um hann mišjan. Žaš mį alfariš žakka žjóšarsįttinni, sem gerš var ķ byrjun žess įratugar.

Žaš er žvķ ekki byggt į mķnu aldraša mynni sem mķnar fullyršingar eru settar fram, um aš verštryggingin virki öfugt į hagsveiflur og żki žęr, heldur fyrst og fremast į tölulegum stašreyndum.

Žessi vettvangur er ekki kannski réttur til aš ręša žaš stóra mįl sem lķfeyrissjóširnir eru. Ég var einfaldlega aš svara žar spurningu žinni um hvort afnįm verštryggingar hefšu einhver įhrif į žį. Ég tók ekki eftöšu ķ žvķ svari hvort sjóširnir vęru of stórir, heldur sagši aš žeir vęru nokkuš örugglega mun hęrra metnir ķ bókum en raunverulegt virši žeirra er. Lķkti žeim saman viš gömlu bankana fyrir hrun, žar sem eigiš fé var aš stórum hluta froša. Žaš er fleira sem žar mį lķkja saman, en ekki rétti vettvangur hér aš fara śt ķ žaš.

Žaš er rétt hjį žér Jón Steinar, aš fyrir tķma verštryggingar var gengi handstżrt og žį gjarnan lįtiš stjórnast af vilja LĶŚ. Vķxlverkun launa og veršlags var stašreynd en alls ekki hęgt aš halda žvķ fram aš launahękkanir hafi veriš žar orsakavaldur. Mun frekar afleišing.

Aš sjįlfsögšu er hęgt aš taka verštryggingu af meš einu pennastriki. Žaš var sett į meš einu pennastriki, var afnumiš af launališnum meš einu pennastriki svo ekkert ętti aš standa ķ vegi fyrir aš taka hana af lįnum meš samskonar pennastiki. Aušvitaš er žį veriš aš tala um lįn sem tekin eru eftir slķkt pennastrik. Um eldri lįn gildir annaš, eins og sķšuhafi hefur marg bennt į.

Allt tal um aš "minnka vęgi verštryggingar" er lżšskrum, eins og žś segir. Žetta hefur ķ raun veriš gert, meš žvķ aš afnema verštryggingu į lęgri og styttri lįnum og framboši banka į bęši verštryggšum sem óverštryggšum lįnum. Stašreyndin er hins vegar sś aš mešan bönkum er ķ sjįlfs vald sett hvernig framboš lįna er til hśsnęšiskaupa, er lįntakinn berskjaldašur. Og aš sjįlfsögšu hugsar bankinn fyrst og fremst um eigin hag.

Evrutenging eša evra kemur ekkert verštryggingu viš.

Gunnar Heišarsson, 9.10.2017 kl. 20:25

19 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Gunnar.

Hér mį sjį į lķnuriti hversu mikiš peningaprentun jókst beinlķnis eftir setningu Ólafslaga, įšur en hśn lękkaši eitthvaš aš rįši mörgum įrum seinna en eins og kemur fram ķ žeirri rannsókn sem žetta er fengiš śr žį hafši žaš ekkert meš verštryggingu aš gera heldur kom žaš til vegna innleišingar nżrra reglna sem geršu bönkum tķmabundiš kleift aš prenta peninga įn žess aš žaš ylli veršbólgu. Réttara sagt gerši žaš ķ raun ekkert annaš en aš fresta henni žangaš til žetta bilaša kerfi sprakk svo aftur ķ hruninu 2008.

mpct.png

Gušmundur Įsgeirsson, 9.10.2017 kl. 21:26

20 Smįmynd: Arnór Baldvinsson

Sęll Gušmundur,

Góšur pistill aš vanda.  Ég man veršbólguna um mišjan įttunda įratuginn og fram undur 1990 og innleišingu verštryggingunnar.  Ég er bśinn aš missa alla von um aš hśn verši afnumin.  Peningakerfiš vill ekki sjį į eftir žessu, svo ekkert skešur, žvķ mišur :(

Kvešja,  

Arnór Baldvinsson, 10.10.2017 kl. 05:36

21 Smįmynd: Gušmundur Jónsson

Gaman aš lesa svona vel upp setta greininngu į ķsensku verštryggingunni. Og eins ath frį Gunnari nr 3 og 18.

Gušmundur Jónsson, 10.10.2017 kl. 09:16

22 Smįmynd: Réttsżni

Sęll Gušmundur ... ég er bśinn aš ranna yfir pistilinn og žessar umręšur og er mun fróšari en įšur. Žakka žér fyrir žaš. En getur žś svaraš žvķ ķ stuttu mįli hvers vegna verštryggingin hefur ekki veriš afnumin? Sigmundur sagši į sķnum tķma aš žaš vęri einfalt aš gera žaš og gaf ķ skyn aš hann myndi beita sér fyrir aš hśn yrši afnumin. Sķšan hljópst hann undan aš ręša žetta mįl žegar į reyndi. Hvaš geršist og hvaš/hver kom ķ veg fyrir afnįmiš?

Spurning tvö: Hvaš helduršu aš gerist ķ žessu mįli nęstu fjögur įrin?

Réttsżni, 10.10.2017 kl. 10:06

23 identicon

"...Stašreyndir: Verštrygging er ekki bönnuš ķ Evrópusambandinu eins og hefur veriš stašfest af žar til bęrum dómstólum, žó meš fyrirvörum um aš skilmįlarnir séu skżrir og lįnskostnašur vel kynntur fyrir lįntaka. Allar Evróputilskipanir um neytendalįn gilda nś žegar į Ķslandi vegna EES-samningsins..." 

Afnįm eša bann viš einhverju sem EES samningurinn heimilar stendur ekki til boša mešan viš erum ašilar aš žeim samningi. 

"...Žess vegna legg ég mig einmitt fram um aš koma réttum stašreyndum mįlsins į framfęri, vegna žess aš ég er ekki skrumari, hvorki lżšs- né annars, heldur raunhyggjumašur..."      Stenst ekki skošun. Strax ķ fyrstu mįlsgrein talar žś um "einhliša verštryggingu į lįnum" žegar hśn er ekki einhliša, inneignir er hęgt aš verštryggja. Dęmigeršur blekkingarleikur og skrum og ašeins žaš fyrsta af mörgum hjį žér. Sķšan heldur žś įfram og talar eins og žaš sé einfalt mįl fyrir Alžingi aš samžykkja lög sem ekki standast EES samninginn.

Ufsi (IP-tala skrįš) 10.10.2017 kl. 10:53

24 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Arnór og Gušmundur, takk fyrir.

"Réttsżni" :

Ég get ekki svaraš fyrir Sigmund, žś yršir aš spyrja hann og mér skilst aš hann sé kosningabarįttu svo žaš ętti aš ver mögulegt aš nį af honum tali til žess. Ef ég ętti aš vera meš getspakir myndi ég kannski benda į aš Sigmundur var ekki einn ķ rķkisstjórn og sį meirihluti samanstóš af fleiri en einum flokki. Sumir hafa sagt aš žaš hafi veriš samstarfsflokkurinn sem hafi reynst Sigmundi helsta hindrunin, en žetta er bara žaš sem ég hef heyrt og ętla ekki aš fullyrša neitt śt frį žvķ. Žó aš ekki hafi nįšst pólitķsk samstaša um žaš žį breytir žaš žvķ ekki aš žaš var rétt hjį honum aš žetta er mjög einföld ašgerš.

Gušmundur Įsgeirsson, 10.10.2017 kl. 12:51

25 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Ufsi.

Afnįm eša bann viš einhverju sem EES samningurinn heimilar stendur ekki til boša mešan viš erum ašilar aš žeim samningi.

Hér ertu aš rugla saman heimild og skyldu. Žaš er rangt aš aš EES samningurinn kveši į um einhverjar sérstakar skyldur ķ žessum efnum. Hiš rétta er aš hann hvorki bannar né heimilar sérstaklega vertšryggingu, heldur er hann žögull um hana. Ašeins į einum staš ķ žeim tilskipunum sem falla undir EES samninginn sem hér skipta mįli er minnst į verštryggingu, ž.e. ķ višauka viš tilskipun 93/13 um óréttmęta skilmįla. Žar segir aš sś tilskipun banni ekki skilmįla um verštryggingu, svo lengi sem žeir séu löglegir ķ viškomandi rķki og önnur skilyrši sem tilskipunin setur séu uppfyllt svo sem aš skilmįlinn sé skżr og aš įhrif hans séu rękilega kynnt fyrir neytandanum.

Žetta hafa Eftirlitsstofnun EFTA, framkvęmdastjórn Evrópusambandsins og EFTA dómstóllinn öll stašfest ķ mįlum E-25/13 og E-27/13 sem snerust um ķslensku verštryggšu neytendalįnin.

Samkvęmt žessu er žaš hverju og einu ašildarrķki EES (og žar meš ESB) ķ sjįlfsvald sett hvort žaš leyfir eša bannar verštryggingu į tilteknum tegundum samninga. Žetta mun ekki breytast viš inngöngu ķ ESB žvķ žar eru reglur um žetta žęr sömu og ķ EES. Žar af leišandi er jafn einfalt fyrir Alžingi aš samžykkja lög um afnįm verštryggingar, hvort sem Ķsland er ķ EES, ESB eša hvorugu, žvķ žaš stangast ekki į viš neinar reglur sem ķ samningum žessarra bandalaga felast.

Ķ ljósi žessarra skżringa vona ég Ufsi, aš žś sért mašur til aš draga til baka žęr óréttmętu įsakanir ķ minn garš sem komu fram ķ seinni hluta athugasemdar žinnar. Höldum okkur viš stašreyndir en ekki rangtślkanir.

Fyrst EES/ESB reglur banna ekki beinlķnis verštryggšu, mį bśast viš aš einhverjir spyrji sig žį hvers vegna var lįtiš reyna į žaš fyrir dómstólum? Svariš viš žvķ er aš mįlatilbśnašur um lögmęti verštryggšra neytendalįna hefur aldrei snśist um aš neinar Evrópureglur banni beinlķnis verštryggingu, heldur aš žau skilyrši sem žęr setja fyrir žvķ aš heimila hana hafi ekki veriš uppfyllt. Fyrir liggur stašfesting Neytendastofu (įkvöršun nr. 8/2014), įfrżjunarnefndar neytendamįla (śrskuršur nr. 5/2014), Alžingis (lög nr. 33/2013), Hérašsdóms Reykjavķkur (ķ mįli nr. E-4521/2013) og Hęstaréttar Ķslands (ķ mįli nr. 243/2015) į žvķ aš žannig hafi veriš ķ pottinn bśiš. Hęstiréttur er bara ekki sammįla hinum um hverju sé um aš kenna og hefur fellt sökina į Alžingi. Žar meš er ķslenska rķkiš skašabótaskylt og neytendur geta sótt sér bętur fyrir tjón. Reyndar er furšulegt aš enginn hafi gert žaš nś žegar, en slķkt mįl er ķ undirbśningi.

Fyrir įhugasama sem vilja kynna sér réttar stašreyndir um Evrópurétturétt, męli ég meš bókinni Réttarkerfi Evrópusambandsins og Evrópska efnahagssvęšisins eftir Sigurš Lķndal & Skśla Magnśsson. Žaš er einhver aušlęsilegasta lögfręšibók sem til er į ķslensku og góšur inngangur aš žessu efni jafnt fyrir lęrša sem leikmenn.

Gušmundur Įsgeirsson, 10.10.2017 kl. 13:27

26 Smįmynd: Réttsżni

Önnur spurning til žķn Gušmundur (ég er aš reyna aš įtta mig į žvķ śt af hverju verštrygging er ekki afnumin):

Hver/hverjir vilja EKKI, hagsmuna snna vegna, aš verštrygging sé afnumin, og hvaša hagsmunir eru žaš?

Réttsżni, 10.10.2017 kl. 14:43

27 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Réttsżni.

Spurning žķn er er ķ raun žrķžętt. Ķ fyrsta lagi hverji žaš eru sem vilja ekki aš verštrygging sé afnumin. Ķ öšru lagi hvers vegna ž.e. hvort žaš sé vegna hagsmuna žeirra eša af öšrum įstęšum. Ķ žrišja lagi, ef žaš er vegna hagsmuna, hvaša hagsmunir žaš eru.

Ég hef žvķ mišur ekki klippt og skorin tęmandi svör viš žessum spurningum en myndi vilja vita žau lķka ef hęgt vęri.

Ef viš skošum hverjir hafa žaš į valdi sķnu aš afnema verštryggingu, žį eru žaš fyrst og fremst Alžingismenn. Žar sem nśna eru kosningar į nęsta leyti er hęgt aš nota ašgengiš sem bżšst aš frambjóšendum ķ kosningabarįttu til aš spyrja žį žessarra spurninga.

Žessi pistill snżst fyrst og fremst um aš vinda ofan af žeim misskilningi aš žaš sé einhvernvegi naušsynlegt aš ganga ķ ESB/EMU til aš afnema verštryggingu eša aš žaš muni gerast sjįlfkrafa viš inngöngu, en hvorugt er rétt eins og hér hefur veriš rakiš.

Ķ žvķ sambandi er kannski vert aš hafa ķ huga aš svo viršist sem stjórnmįlamenn og -flokkar sem ašhyllast Evrópusambandsašild eru ennžį aš klifa į žessum misskilningi, jafnvel žó žeir viti betur og margbśiš sé aš fara yfir stašreyndir mįlsins meš žeim. Žrįtt fyrir žaš hefur žessi skringilega afstaša žeirra ekki breyst.

Mašur fęr žaš oft į tilfinninguna aš žeir vilji beinlķnis halda slķkum  ranghugmyndum lifandi žess aš geta notaš verštryggingu sem verkfęri til aš afla fylgis viš Evrópudrauma sķna. Ef žaš er rétt aš svo sé, žį viršist žaš falla fullkomlega aš skilgreiningunni į lżšskrumi: aš halda einhverju fram gegn betri vitund sem ekki er į rökum reist, ķ žeim tilgangi aš hafa įhrif į afstöšu fólks ķ óskyldum mįlaflokki. Meš öšrum oršum blekkingaleikur.

Hvaša raunverulegu hagsmuni stjórnmįlamenn og -flokkar gętu haft af žvķ ef gengiš yrši ķ Evrópusambandiš į fölskum forsendum, er jafn hulin rįšgįta fyrir mér eins og fyrir nęsta manni.

Gušmundur Įsgeirsson, 10.10.2017 kl. 15:11

28 Smįmynd: Réttsżni

Takk fyrir žessi svör, en ein spurning kviknar ķ višbót: Veistu til žess aš einhver(jir) hafi skrifaš grein(ar) til aš andmęla žvķ aš verštrygging sé afnumin? Ef žś veist um einhverja(r) slķkar greinar žętti mér gaman aš vera vķsaš į žęr til aš geta skošaš rökin.

Réttsżni, 10.10.2017 kl. 16:39

29 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Réttsżni.

Ég man nś ekki ķ svipinn eftir slķku, enda vilja fįir afhjśpa sig sem einhverja sérstaka varšhunda verštryggingar žar sem žaš er ekki til žess falliš aš afla žeim neinna vinsęlda.

Nokkrir hafa žó skrifaš greinar žar sem žeir viršast vera aš reyna aš rįšast gegn okkur sem viljum afnema verštryggingu, t.d. Vilhjįlmur Bjarnason fjįrfestir og žingmašur Sjįlfstęšisflokksins.

Ķ slķkum skrifum hafa žó aldrei komiš fram nein haldbęr rök heldur ranghugmyndir, śtśrsnśningar og kenninga sem byggšar eru į sandi, lķkt og sumt sem komiš hefur fram ķ sumum athugasemdunum hér viš žessa fęrslu og ég hef reynt aš leišrétta eftir föngum.

Ef žér (eša einhverjum öšrum sem žetta les) tekst aš finna einhver greinaskrif af žessu tagi žar sem fram koma raunveruleg og haldbęr rök gegn afnįmi verštryggingar, mį gjarnan koma žeim į framfęri hér. Ég hefši sjįlfur gagn af žvķ aš skoša slķk mótrök, žaš er aš segja ef žau fyrirfinnast žį yfir höfuš.

Gušmundur Įsgeirsson, 10.10.2017 kl. 16:49

30 Smįmynd: Gušmundur Jónsson

Sighvatur Björgvinsson er einn ötulast talsmašur verštryggingar į ķslandi.

Viltu lįna mér Dodge-inn žinn? Ég skal borga til baka ķ gömlum Skóda

http://herdubreid.is/viltu-lana-mer-dodge-inn-thinn-eg-skal-borga-til-baka-i-gomlum-skoda/

og

Sjįlfhverfa kynslóšin

http://www.visir.is/g/2012711109993

Gušmundur Jónsson, 10.10.2017 kl. 18:28

31 Smįmynd: Gušmundur Jónsson

Ekki žaš aš ég telji žetta halbęr rök.  Frekar dęmi um trśarlegt ofstęki.

Gušmundur Jónsson, 10.10.2017 kl. 18:33

32 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Takk fyrir žetta innlegg nafni.

Ég er sammįla žvķ aš žetta eru ekki haldbęr rök. Bankar lįna nefninlega hvorki Dodge né Skoda heldur krónur.

Ef ég ętti aš leišrétta žį setningu til samręmis viš raunveruleikann gęti hśn śtlagst einhvernveginn svona:

"Viltu lįna mér X margar krónur? Ég skal borga til baka nįkvęmlega jafn margar nįkvęmlega eins krónur, ķ trausti žess aš žś, įgęti lįnveitandi, munir ekki rżra veršgildi žeirra eftir aš žś lįnar mér žęr og įšur en ég get endurgreitt žér aš fullu."

Öll veršrżrnun į krónum, sem verštryggingu er ętlaš aš bęta fyrir, er nefninlega lįnveitendum (bönkunum) aš kenna. Aš lįta tjónžolann "bęta" tjónvaldinum skašann er žvķ fullkominn öfugsnśningur og gerir ekkert annaš en aš tvöfalda skašsemina.

Mér sżnist aš umfjöllunin ķ umręddri žessari grein Sighvats snśist mestmegnis um aš krónan sé svo óstöšugur gjaldmišill aš verštrygging sé žess vegna naušsynleg. Meš žvķ lķtur hann algjörlega fram hjį žvķ aš meginorsök óstöšugleika krónunnar er einmitt verštryggingin eins og nśtķma rannsóknir hafa sżnt fram į. Aš rugla saman orsök og afleišingu leišir aušvitaš til rökleysu.

Greinin um "sjįlfhverfu" kynslóšina fjallar svo alls ekkert um afnįm verštryggingar og žau orš koma hvergi fyrir ķ henni. Žar af leišandi felur hśn ekki sér nein rök gegn afnįmi verštryggingar.

Umfjöllunarefniš ķ sķšarnefndu greinni er "forsendubrestur" sem er lošiš hugtak og hęgt aš tślka žaš į żmsa vegu. Hann viršist halda aš žeir sem krefjast leišréttingar į lįnum almennings geri žaš vegna žess aš lįntakendur hafi oršiš fyrir einhverjum forsendubresti. Žetta hefur ekkert meš afnįm verštryggingar aš gera.

Slķkt tal um "forsendubrest" er lķka falskenning og śtśrsnśningur žvķ forsendur eldri verštryggšra neytendalįna "brustu" aldrei heldur voru žęr rangar frį upphafi. Žau lįn sem žaš į viš um voru žar meš ólögleg og žarf žvķ aš leišrétta žau til samręmis viš lög. Sį sem leggst gegn žvķ er um leiš aš lżsa yfir stušningi viš lögleysu og stórfelld brot gegn réttindum ķslenskra neytenda.

Svona draugar śr fortķšinni eiga žaš flestir sammerkt aš hafa engan skilning į réttarumhverfi neytendalįna. Žeir viršast ekki gera sér grein fyrir žvķ aš ķ nśtķmanum eru til nokkuš sem kallast lögvarin réttindi neytenda, sem voru žvķ mišur ekki til fyrir 40 įrum sķšan į mešan ennžį var litiš svo į aš žaš vęri ķ lagi aš leyfa žeim stóru og sterku aš nķšast į minni mįttar. Sem betur hefur samfélagiš žróast til betri vegar og višurkennir ekki lengur slķkt ofrķki, burtséš frį einkaskošunum örfįrra afturhaldspunga.

Skilum skömminni žangaš sem hśn į heima, en žaš er ekki hjį žolendum lögbrota heldur hjį gerendum žeirra.

Gušmundur Įsgeirsson, 10.10.2017 kl. 19:31

33 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

"Réttsżni":

Spurning tvö: Hvaš helduršu aš gerist ķ žessu mįli nęstu fjögur įrin?

Fyrirgefšu aš mér lįšist aš svara žessari spurningu en ég bęti śr žvķ nśna. Spurningin lżtur ķ raun aš žvķ aš spį fyrir um framtķšina og ég ętla ekki aš žykjast vera neinn yfirburša spįmašur.

Žó mį benda į aš žaš eru flokkar ķ framboši sem halda afnįmi verštryggingar į lofti og kjósendur geta séš hverjir žeir eru og reynt aš leggja sitt mat į hversu trśveršugar žęr yfirlżsingar eru. Aš minnsta kosti veršur hśn ekki afnumin nema kosnir séu flokkar sem segjast vilja afnema hana.

Ef ltiš er til undanfarinna įra og reynt aš draga įlyktanir af žeim žį mį nefna aš į sķšustu fjórum įrum hefur žrisvar veriš lagt fram į Alžingi frumvarp um afnįm verštryggingar en ekki nįš fram aš ganga. Hvort og hversu mikiš forspįrgildi žaš hafi fyrir nęstu fjögur įr ętla ég aš leyfa öšrum aš draga įlyktanir um.

Betur get ég ekki svaraš spurningunni en hvaš mig sjįlfan varšar mun ég ekki hverfa frį žeirri afstöšu aš śtrżma beri žessum skašvaldi, hvort sem žaš hefst į nęstu fjórum įrum eša sķšar.

Gušmundur Įsgeirsson, 14.10.2017 kl. 23:42

34 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Ég hvet įhugafólk um afnįm verštryggingar (og śrtölumenn lķka) til aš hlusta į frįbęrt vištal viš Lįrus Sigurš Lįrusson lögfręšing sem er ķ framboši fyrir Framsóknarflokkinn, um afnįm verštryggingar:

Reykjavķk sķšdegis - Verštryggingin gengin sér til hśšar og mikiš hagsmunamįl aš afnema hana. - Vķsir

Ég er alls ekki aš lżsa yfir stušningi viš Framsóknarflokkinn meš žvķ aš benda į žetta heldur er einfaldlega um aš ręša gott vištal žar sem višmęlandi er meš skżr svör į reišum höndum og śtskżrir rękilega hvernig hęgt sé į einfaldan aš framkvęma afnįmiš.

Allt sem hann segir ķ žessu vištal er fullkomlega rétt og byggt į stašreyndum, en ekki neinum óljósum vangaveltum.

Gušmundur Įsgeirsson, 17.10.2017 kl. 21:06

35 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

"einfaldan hįtt" hefši žaš aušvitaš įtt aš vera en sķšara oršiš féll óvart brott ķ athugasemdinni.

Gušmundur Įsgeirsson, 17.10.2017 kl. 21:07

36 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Hérna er lķka ansi gott vištal viš fyrrverandi forsętisrįšherra žar sem hann kemur ašeins inn į žaš hvernig gekk aš afnema verštryggingu ķ samstarfi viš Sjįlfstęšisflokkinn.

Harmageddon - Meš sterka mįlefnastöšu - Vķsir

Gušmundur Įsgeirsson, 21.10.2017 kl. 03:33

Bęta viš athugasemd

Hver er summan af sex og fjórum?
Nota HTML-ham

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband